Wystawa „AETHER COMMONS: Refracted Cosmologies”
„Wystawa została pomyślana jako propozycja przedstawienia problemu, do którego rozważania warto stale wracać” – pisze w tekście kuratorskim Azu Nwagbogu - „W tej przestrzeni światło nie jest metaforą, ale rzeczywistym przedmiotem dociekań dostępnym każdej osobie, która tu wchodzi, odbijanym na inny sposób przez każdy element, który je przyjmuje”.
Fascynacja światłem była ważnym aspektem twórczości Stefana Gierowskiego. Artysta zaobserwował, że fizycy nie są zgodni co do tego, jaka jest natura światła: czy jest ono falą, czy cząstką, czymś ciągłym czy nieciągłym, ani co to oznacza, że materia zatrzymuje światło? Gierowski przyjął tę niepewność za filozoficzną podstawę swojej praktyki artystycznej.
Wystawa „Wspólnota eteru: spotkanie kosmologii” to próba nawiązania dialogu między malarstwem Gierowskiego z jedenastoma współczesnymi artystkami i artystami z całego świata. W tytule wystawy zawarte są dwie idee: „eter” jako starożytne określenie medium umożliwiającego rozprzestrzenianie się światła, a także przestrzeń „wspólnoty”, w której mogą spotykać się różne tradycje myślenia, nie tracąc przy tym nic ze swoich odrębności.
Kuratorowana przez Azu Nwagbogu wystawa nie zamierza przedstawiać jedynie wyłącznej opowieści o świetle. Przeciwnie – proponuje różne definicje tego zjawiska – jako siły żywiołów, jako konstruktu percepcyjnego, jako pojęcia z zakresu wiedzy o kulturze oraz jako czynnika kosmologicznego. Jednocześnie, próbuje przekonać widzów, że nie są one ze sobą sprzeczne, lecz że każdy z nich wzbogaca pozostałe. „Każde uwidacznia coś, na co inne nie zwracają uwagi” – pisze Azu Nwagbogu.
Wystawę skoncentrowano wokół trzech wątków. W części „Alchemia materii” prace artystów takich jak El Anatsui, Satch Hoyt, Zizipho Poswa, Andile Dyalvane, Mona Hatoum próbują odpowiedzieć na pytanie, co się dzieje, kiedy światło nie zostaje naniesione na materię.
„Pola recepcji” eksplorowane przez Olafra Eliassona, Juliana Kyusang Lee, Alessandrę Carosi i Williama Kentridge’a poddaje analizie światło jako warunek zaistnienia świadomości: w jaki sposób oko konstruuje kolor i jak utrzymywanie uwagi na pojedynczym zjawisku może generować niemożliwą do zniwelowania różnicę.
Ostatni atek wystawy „Poszerzanie języka światła”, gdzie prezentowane są prace Modupeola Fadugba i Esther Mahlangu, przyjmuje taki system myślenia, w którym intensywność chromatyczna, zgeometryzowany kształt i przenikanie światła przez powierzchnię funkcjonują jako formy przekazu kulturowego, a nie dekoracja.
Obrazy Stefana Gierowskiego, rozmieszczone w przestrzeni wystawy niczym centra grawitacji, nie zakotwiczają współczesnych prac w historycznym precedensie, ale wchodzą z nimi w aktywny dialog.
Wystawa „AETHER COMMONS: Refracted Cosmologies” (Wspólnota eteru: spotkanie kosmologii) jest dostępna do 18 października 2026. Od wtorku do piątku wystawę można zobaczyć w godz. 11-19, a w weekendy od 11 do 17.
Zobacz też:
- Oto pierwsze na świecie muzeum Igora Mitoraja. Lokalizacja nie jest przypadkowa
- Odwiedziliśmy Fabrykę Dywanów Agnella w Białymstoku
- 6 malowniczych włoskich miasteczek idealnych na urlop
