Gdy sztuka spotyka matematykę. Wystawa "Suma przypadków" w Warszawie

W ramach odbywającego się w Warszawie międzynarodowego kongresu matematyków i fizyków zajmujących się teorią twistorów, powstała wyjątkowa wystawa, „Suma przypadków”, w której sztuka spotyka się z nauką. Ekspozycję tworzą głównie prace artystów z XX i XXI wieku, w tym m.in. Ryszarda Winiarskiego, Henryka Stażewskiego, Jana Berdyszaka czy Koji Kamoji’ego.

Gdy sztuka spotyka matematykę. Wystawa

Jerzy Porębski, Znaki czasu. Zdjęcie: materiały prasowe

Dla miłośników sztuki i matematyki

Głównym kontekstem dla wystawy „Suma przypadków”, którą od 15 do 30 września można oglądać w warszawskiej Galerii Nizio (ul. Inżynierska 3) jest odbywający się w stolicy kongres Simons Programme on Twistor Theory and its Applications. Inicjatorami wystawy są prof. Maciej Dunajski z University of Cambridge, kuratorka sztuki Karolina Kliszewska oraz profesor łódzkiej ASP Wojciech Leder. Wystawę organizują dwie warszawskie galerie: Cliché Gallery oraz Galeria Nizio we współpracy z Instytutem Matematycznym Polskiej Akademii Nauk i Centrum Banacha.

Andrzej Nowacki, 19.05.26, 2026. Zdjęcie: materiały prasowe

Punktem wyjścia dla wystawy jest geometria – jedna z najstarszych dziedzin matematyki, a zarazem obszar szczególnie bliski sztukom wizualnym. Punkt, linia, płaszczyzna, figura, podział, symetria czy relacja przestrzenna mogą funkcjonować jako przedmiot matematycznego dowodu, ale również podstawowe narzędzie budowania obrazu. W sztuce XX i XXI wieku geometria przestaje jednak pełnić wyłącznie rolę zasady kompozycyjnej. Staje się metodą badania rzeczywistości, systemem organizowania przypadku, narzędziem eksperymentu, a niekiedy samym tematem dzieła.

Koji Kamoji, Pejzaż - Rano, 1990-1995. Zdjęcie: materiały prasowe

Tytuł wystawy świadomie wykorzystuje wieloznaczność słowa „przypadek”. Może ono oznaczać zdarzenie nieprzewidywalne, pojedynczy przykład, ale też konkretną konfigurację warunków. Angielski tytuł „A Sum od Incidences” wprowadza dodatkowo pojęcie „incidence” obecne w geometrii – relację zachodzącą między obiektami geometrycznymi, na przykład punktem i prostą. „Suma” staje się więc zbiorem spotkań: porządku i losowości, reguły i intuicji, matematycznej abstrakcji i materialnego doświadczenia dzieła.

Ryszard Winiarski, Obszar 36, 1970. Zdjęcie: materiały prasowe

Prezentacja obejmuje prace klasyków polskiej awangardy i powojennej sztuki konceptualnej oraz realizacje artystów współczesnych. Eksponuje różne momenty, w których myślenie matematyczne przenika do praktyki artystycznej – od rygoru systemów i kombinatoryki, przez badanie przestrzeni i percepcji, po przypadek, proces, eksperyment i technologie cyfrowe.

Jan Pamuła, Seria komputerowa I (Symetryczna) / 4, 2019. Zdjęcie: materiały prasowe

Na wystawie „Suma przypadków” prezentowane są prace następujących artystów: Maciej Aleksandrowicz, Małgorzata Borek, Wiesław Bartkowski, Jan Berdyszak, Mateusz Dąbrowski, Stanisław Dróżdż, Jerzy Grabowski, Jerzy Kałucki, Koji Kamoji, Igor Kubik, Paweł Kwiek, Wojciech Leder, Magdalena Moskwa, Andrzej Nowacki, Jan Pamuła, Jerzy Porębski, Weronika Anna Rosa, Henryk Stażewski, Ryszard Winiarski.

Wojciech Leder, Bez tytułu, 2010. Zdjęcie: materiały prasowe

 

Zobacz też:


Czytaj więcej