„Obywatelka Cepelia” w Muzeum Narodowym w Krakowie
Przez prawie cztery dekady Centrala Przemysłu Ludowego i Artystycznego (Cepelia) wywierała ogromny wpływ na codzienny gust i wrażliwość estetyczną Polaków. Wyznaczała trendy w wystroju wnętrz, modzie oraz pamiątkarstwie, a także współtworzyła powszechne rozumienie rodzimego folkloru i tradycji, stając się jednym z najbardziej wyrazistych zjawisk epoki PRL-u.
Zdjęcie: Natalia Gąsowska
Zdjęcie: Natalia Gąsowska
Działająca w latach 1949-1990 organizacja pełniła funkcję centralnego związku spółdzielni rękodzielniczych. Jej głównym zadaniem była dystrybucja i sprzedaż artykułów wytwarzanych przez zrzeszone przedmioty, które czerpały inspirację z polskiej sztuki ludowej lub bezpośrednio nawiązywały do twórczości lokalnych artystów. Cepelia obejmowała niemal setkę spółdzielni wytwórczych i trzysta punktów sprzedaży w całej Polsce, a także zagraniczne salony, w tym w Brukseli i Nowym Jorku.
Zdjęcie: Anna Olchawska
Zdjęcie: Natalia Gąsowska
Wystawa w Muzeum Narodowym w Krakowie odsłania pełne spektrum funkcjonowania Cepelii – od projektowania i produkcji, przez badania i eksperyment, po system sprzedaży i wystawiennictwa. Ekspozycja obejmuje trzy obszary cepeliowskiej wytwórczości: nowoczesną, „ludową” i retro. Oprócz tego modę i biżuterię, pamiątkarstwo, plakat czy zjawisko cepeliowskiego kiczu. Wiele z prezentowanych obiektów, pochodzących z kolekcji muzealnych i prywatnych, nigdy wcześniej nie było pokazywanych szerszej publiczności.
Zdjęcie: Anna Olchawska
Mieczysław Magiera, Spółdzielnia Koronka w Bobowej, Kilim, 1984, Centralne Muzeum Włókiennictwa w Łodzi. Zdjęcie: MNK
„Obywatelka Cepelia” przypomina również o współpracy z najwybitniejszymi twórcami epoki, takimi jak Jolanta Owidzka i Wojciech Sadley w dziedzinie tkaniny czy Helena i Lech Grześkiewiczowie w dziedzinie ceramiki. Zestawienie unikatowych prac oraz krótkich serii autorskich z produkcją masową i przykładami tzw. cepeliowskiego kiczu daje pełny obraz ówczesnej rzeczywistości.
Zdjęcie: Anna Olchawska
Zdjęcie: Natalia Gąsowska
„Obywatelka Cepelia” to powieść o ideach, napięciach i estetyce, które zbudowały polskie wnętrza drugiej połowy XX wieku. Wystawa wpisuje się w najnowsze badania nad kulturą materialną PRL-i i pomaga zrozumieć, dlaczego Cepelia – mimo swojego ogromnego wpływu na społeczeństwo – do dziś budzi żywe dyskusje i sprzeczne emocje wśród ekspertów.
Zdjęcie: Anna Olchawska
Zdjęcie: Natalia Gąsowska
Zobacz też:
- "Figlarnie" Mai Mozgi-Góreckiej w finale Nagrody Conrada! Rozmawiamy z autorką
- Co kryją praskie kamienice? Nowa wystawa w Muzeum Warszawskiej Pragi
- Wielka retrospektywa Yayoi Kusamy w Amsterdamie
