„Sąsiedztwo sofy niczego dziełu nie ujmuje”. Wystawa w warszawskim NAP

Czy obraz wiszący nad sofą jest mniej wartościowy niż ten prezentowany w galerii? Wystawa „Obraz nad sofę – odczarowanie”, którą do 19 listopada można oglądać w warszawskim salonie NAP podważa ten podział. Dziewięć artystek różnych pokoleń sięga po tradycyjne techniki i motywy dekoracyjne, by opowiedzieć o pamięci, emocjach i współczesności. W ten sposób wystawa przypomina, że miejsce sztuki jest nie tylko w galeriach i muzeach, lecz także w naszych domach.

„Sąsiedztwo sofy niczego dziełu nie ujmuje”. Wystawa w warszawskim NAP

Patery Barbary Lorek (fragment). Zdjęcie: NAP

Wystawa „Obraz nad sofę – odczarowanie” w NAP

Tytuł wystawy nawiązuje do określenia „obraz nad sofę”, używanego często wobec sztuki przyjemnej dla oka, lecz pozbawionej większej wartości artystycznej. Kuratorka Maria Tyniec nie zgadza się z takim podziałem. „Sąsiedztwo sofy niczego dziełu nie ujmuje, a my oczyszczamy tę przestrzeń z negatywnych skojarzeń” – wyjaśnia.

Maria Tyniec. Zdjęcie: NAP

I choć artystki, które biorą udział w wystawie reprezentują różne pokolenia, łączy je zainteresowanie tradycją urządzania domów, dawnym rzemiosłem i pamięcią – zarówno osobistą, jak i zbiorową. W swoich pracach sięgają po haft, tkaninę, wycinankę czy ornament, reinterpretując techniki i motywy rozwijane przez pokolenia, często przez anonimowe kobiety. „To nie powrót do ludowości, a potrzeba kontynuacji dzieła anonimowych gospodyń i rzemieślników” – podkreśla kuratorka. Wystawa pokazuje, jak formy kojarzone z dekoracją mogą stać się nośnikami osobistych doświadczeń i komentarzem do współczesności.

Praca Pauliny Sadrak. Zdjęcie: NAP

Katarzyna Markiewicz haftuje na surowych, często zużytych tkaninach, zapisując w nich własne emocje. Paulina Sadrak wykorzystuje archiwalne fotografie i haft maszynowy do opowiadania o pamięci i jej lukach. Paulina Sołtyszewska w pracy „Toile de Jouy 2.0” zastępuje sielankowe sceny znane z osiemnastowiecznych francuskich tkanin obrazami współczesnych problemów, m.in. zmian klimatycznych i walki o prawa kobiet.

Praca Katarzyny Markiewicz. Zdjęcie: NAP

Prace Pauliny Sadrak z cyklu "Nie moje wspomnienie". Zdjęcie: NAP

Paulina Sołtyszewska, Toile de Jouy 2.0 (fragment) oraz cyjanotypia Iwony Kobryń. Zdjęcie: NAP

Ana Vostruchovaitė prezentuje tkaniny żakardowe inspirowane naturą, w których motyw korzeni staje się metaforą schronienia i więzi z przyrodą. Olga Wolniak wykorzystuje w malarstwie ornamentalne wzory orientalnych dywanów, a Dobrawa Korsztyn w wycinankach inspirowanych sztuką ludową opowiada o przewlekłym bólu, niepełnosprawności, ale też radości tworzenia pomimo choroby. Iwona Kobryń tworzy cyjanotypie z wykorzystaniem archiwalnych fotografii i motywów wycinanek, Barbara Lorek maluje na porcelanowych paterach, natomiast Maria Tyniec w cyklu „Ceraty” tworzy obrazy inspirowane kwiecistymi obrusami, wykorzystując dawne wałki do zdobienia ścian.

Olga Wolniak, Bez tytułu, 2024. Zdjęcie: NAP

Wycinanki Dobrawy Kiersztyn. Zdjęcie: NAP

Patery Barbary Lorek. Zdjęcie: NAP

Maria Tyniec, Cerata (czerwona i niebieska), 2025. Zdjęcie: NAP

Miejsce wystawy nie jest przypadkowe. NAP to polska marka oferująca meble, oświetlenie, tekstylia i wyposażenie wnętrz. Prace prezentowane są w jej salonie, wśród przedmiotów codziennego użytku, a nie w tradycyjnej galerii. Taka aranżacja pozwala zobaczyć dzieła w kontekście domowej przestrzeni i przekonać się, że sztuka nie musi funkcjonować w oderwaniu od codziennego życia.

 

Zobacz też:


Czytaj więcej